Λουκουμάδες στα Φώτα στην Κύπρο
Το γλυκό έθιμο που μας ενώνει
Στην Κύπρο, όταν πλησιάζουν τα Θεοφάνεια (τα Φώτα), πολλοί σκέφτονται ένα πράγμα: λουκουμάδες. Είναι από εκείνα τα γλυκά που μυρίζουν “σπίτι”, χειμώνα και παρέα γύρω από το τραπέζι.
Τα Φώτα είναι στις 6 Ιανουαρίου και για πολύ κόσμο σημαίνουν το “κλείσιμο” του Δωδεκαημέρου (Χριστούγεννα–Πρωτοχρονιά–Φώτα). Εκτός από τη γιορτή, υπάρχει και η παράδοση με τους λουκουμάδες: ζεστοί, τραγανοί και φρέσκοι, για κέρασμα και για να ξεκινήσει γλυκά η χρονιά.
Γιατί τρώμε λουκουμάδες στα Φώτα;
Απλά: έτσι το έχουμε μάθει. Εκείνες τις μέρες, σε πολλά σπίτια ή γειτονιές, οι λουκουμάδες είναι το “πρέπει” του τραπεζιού. Τους φτιάχνουμε για να κεράσουμε, να μοιραστούμε και να κρατήσουμε ένα έθιμο που περνά από γενιά σε γενιά.
Συνήθως τους τρώνε παραμονή ή και ανήμερα των Φώτων (5–6 Ιανουαρίου), ανάλογα με το σπίτι και την περιοχή.
-
Σύμφωνα με τις παλιές ιστορίες, οι καλικάντζαροι είναι μικρά σκανταλιάρικα πλάσματα που “κυκλοφορούν” τις μέρες του Δωδεκαημέρου. Λένε πως κάνουν πειράγματα και ανακατωσούρες, γι’ αυτό οι παλιοί έλεγαν ότι θέλει προσοχή αυτές τις μέρες.
Και όταν έρχονται τα Φώτα, με τον αγιασμό, “φεύγουν” και ηρεμεί ο τόπος. Γι’ αυτό υπάρχει και το έθιμο με τους λουκουμάδες: σε αρκετά σπίτια πετούν την πρώτη τηγανιά έξω/στη στέγη, σαν συμβολικό “κέρασμα” ή για να τους διώξουν και να φύγει το κακό.
Πώς να τους χαρείτε όπως πρέπει
Οι λουκουμάδες είναι πιο ωραίοι όταν είναι:
Ζεστοί και τραγανοί.
Φρέσκοι, μόλις βγουν από το τηγάνι.
Στη μέση του τραπεζιού, για να τρώει όλη η παρέα.
Ένα γλυκό που λέει “παράδοση”
Ό,τι κι αν σημαίνουν για τον καθένα τα Φώτα, οι λουκουμάδες είναι μια όμορφη υπενθύμιση: οι παραδόσεις κρατιούνται ζωντανές με απλά πράγματα. Ένα ζεστό γλυκό, ένα κέρασμα, μια παρέα.